Armoede in Brussel: de cijfers van de Welzijnbarometer 2025

23 % van de Brusselse bevolking loopt het risico op armoede. Dat is een van de belangrijkste bevindingen van de Welzijnbarometer 2025, gepubliceerd door het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel, de onderzoeksafdeling van Vivalis.

Om beter te begrijpen wat deze cijfers zeggen over de sociale realiteit in Brussel, sprak ’t Eilandje met Marion Englert, onderzoekster bij het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn en coördinatrice van de Welzijnbarometer 2025.

In Brussel wordt bijna één op de vier mensen bedreigd door armoede

In 2025 bevindt 23 % van de Brusselaars zich onder de armoederisicodrempel, tegenover 13 % in Wallonië en 7 % in Vlaanderen.

Ook tussen de gemeenten bestaan er grote ongelijkheden: zes van de tien gemeenten met de laagste inkomens in België liggen in het Brussels Gewest, waaronder Sint-Joost-ten-Node, Sint-Jans-Molenbeek, Anderlecht, Koekelberg, Schaarbeek en Brussel-Stad.

Ook het beroep op het sociaal integratie-inkomen (RIS) getuigt van deze kwetsbare situatie. Op 1 januari 2025 ontvingen 47 304 mensen het RIS in Brussel. Onder de 18- tot 64-jarigen is het aandeel van degenen die het RIS of een gelijkwaardig inkomen ontvangen, gestegen van ongeveer 3 % in 2002 tot bijna 7 % vandaag.

Een kwetsbare situatie die deels onzichtbaar blijft

Deze gegevens geven echter slechts een deel van de werkelijkheid weer.

Vivalis schat dat meer dan 50 000 mensen zonder papieren in Brussel zouden wonen. Een bevolkingsgroep die bijzonder kwetsbaar is, maar grotendeels ontbreekt in de officiële statistieken.

9.777 daklozen in Brussel

Ook de ernstige onzekerheid neemt duidelijk toe. Bij de telling die in 2024 door Bruss’help werd uitgevoerd, werden in het Brussels Gewest 9.777 daklozen geteld, wat neerkomt op een stijging van bijna 25 % in slechts twee jaar tijd.

Daarvan leefden bijna 1 000 mensen rechtstreeks op straat. Deze cijfers tonen aan dat dakloosheid zich niet beperkt tot mensen die in de openbare ruimte slapen: het betreft ook mensen die in opvangcentra, tijdelijke woningen of in verschillende vormen van slechte huisvesting verblijven.

Huisvesting als kern van de kwetsbaarheid

De kosten van huisvesting wegen bijzonder zwaar op het budget van de armste huishoudens.

De 20 % van de Brusselaars met de laagste inkomens besteedt meer dan de helft van hun inkomen aan huisvesting. Als dat eenmaal is betaald, blijft er amper iets meer dan 10 euro per persoon per dag over voor voedsel, vervoer, gezondheidszorg en andere basisbehoeften.

Deze moeilijkheden hebben ook gevolgen voor de gezondheid. In Brussel is er een verschil in levensverwachting van bijna vijf jaar tussen de rijkste en de armste gemeenten. Bepaalde chronische ziekten, zoals diabetes, komen ook aanzienlijk vaker voor bij bevolkingsgroepen met de laagste inkomens.

Ongelijkheden die zich opstapelen

De Welzijnbarometer 2025 herinnert er dan ook aan dat armoede, problemen bij de toegang tot huisvesting, gezondheid en het beroep op sociale bijstand nauw met elkaar verbonden zijn.

Voor ’t Eilandje brengen deze cijfers ook de mechanismen aan het licht die geleidelijk kunnen leiden tot slechte huisvesting en dakloosheid. De strijd tegen dakloosheid houdt dus niet alleen in dat de slachtoffers worden begeleid, maar ook dat het verlies van huisvesting wordt voorkomen en dat er meer waardige en betaalbare huisvestingsoplossingen worden ontwikkeld.

Bekijk alle cijfers, analyses en indicatoren in de Welzijnbarometer 2025 van het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn.