In België bedraagt de levensverwachting van daklozen slechts 49 jaar, tegenover meer dan 80 jaar voor de algemene bevolking. Dit schokkende cijfer illustreert de verwoestende gevolgen van het leven op straat. Zonder thuis leven betekent elke dag weer de kou, honger, ziektes en geweld trotseren, in een onophoudelijke strijd om te overleven. Daklozen lopen een 6,5 keer hoger sterfterisico dan de rest van de bevolking. Een op de drie lijdt aan ernstige psychische aandoeningen, en een derde kampt met verslavingen.
Deze harde realiteit kan niet langer worden genegeerd: in 2023 zijn meer dan 80 mensen op straat in Brussel overleden, het dubbele van de cijfers uit 2009. Dakloze vrouwen hebben een nog lagere levensverwachting met een gemiddelde van 46 jaar. Ongeveer twee derde van hen sterft aan ziekten of als gevolg van geweld, vaak terwijl de rest van de samenleving er onverschillig tegenover staat.
Hoe kunnen we in een land als het onze deze situatie in 2026 nog steeds tolereren? Deze cijfers zijn een harde weerspiegeling van een samenleving die de meest kwetsbaren aan hun lot overlaat.
DE STRAAT IS DODELIJK: OPVALLENDE CIJFERS
- daklozen lopen een 6,5 keer hoger sterfterisico dan de rest van de bevolking;
- één op de drie lijdt aan ernstige psychische aandoeningen;
- een derde kampt met verslavingen;
- gemiddeld 5,8 sterfgevallen per maand;
- de vrouwen die op straat leven, hebben een nog lagere levensverwachting, met een gemiddelde van 45,6 jaar;
- 29% van deze vrouwen had kinderen.
Getuigenissen
Als je op straat leeft, is overleven je eerste prioriteit: een plek vinden om te slapen, iets te eten hebben. Je zegt tegen jezelf dat pijn of ongemakken wel even kunnen wachten. Ik heb maandenlang een hoofdpijn genegeerd. Toen ik 43 was, kwam ik erachter dat het een hersentumor was. In een ander leven zouden we dit meteen hebben aangepakt, en zou mijn ziektekostenverzekering het hebben vergoed. Op straat neemt alles buitensporige proporties aan.
Marc*, 44 jaar
Ik ben zes keer verkracht. Het werd een gewoonte om lastiggevallen te worden. Ze lokten me in valstrikken. Op straat is er geen respect meer. Je bent niemand meer. Ze denken dat we zwak zijn, dat we alles zullen accepteren omdat we op straat leven, dat we onze waardigheid hebben verloren. Je voelt je een niemendal. Ze horen het woord ‘nee’ niet, anders volgen er beledigingen en bedreigingen.
Patricia*, 49 jaar
Je kampte met gezondheidsproblemen, maar je zei er geen woord over. Op je 45e heb je uiteindelijk de strijd verloren en ben je te vroeg heengegaan, maar je kunt je sterfmoment niet kiezen. In alle stilte ben je zonder iets te zeggen naar de sterren vertrokken, alsof je met een laatste zucht de zeilen hebt gehesen.
Laurent*, 45 jaar
Getuigenis verzameld door het collectief ‘Les Morts de la Rue’
Concrete oplossingen om levens te redden
Al meer dan 60 jaar zet onze vereniging zich in Brussel en Wallonië in om essentiële steun te bieden aan daklozen. In deze noodsituatie biedt L’Ilot concrete en duurzame oplossingen om levens te redden en gebroken levenslopen weer op te bouwen.
Elke dag zet L’Ilot zich in om deze tragedies te voorkomen. Maar de behoeften zijn enorm. Nu in actie komen betekent weigeren om de straat een plek te laten worden zonder rechten en zonder bescherming.
Het uitgebreide begeleidingsaanbod van L’Ilot maakt het mogelijk deze destructieve vicieuze cirkel te doorbreken. Van noodopvang tot het (her)vestigen in huisvesting, via het verkrijgen van rechten, tijdelijke opvang in een opvangtehuis, begeleiding aan huis of zelfs opleiding: de teams in het veld bieden daklozen een breed scala aan oplossingen.
Steun onze missie
Elk jaar begeleidt ’t Eilandje bijna 3.500 daklozen, biedt het steun aan 420 vrouwen die het slachtoffer zijn van geweld en zorgt het voor een duurzame huisvesting voor 106 mensen.
Maar om door te kunnen gaan, hebben we u nodig. Elke donatie telt. Elke bijdrage helpt levens te redden en hoop en waardigheid terug te geven. Laten we samen onverschilligheid bestrijden./
*De voornamen en afbeeldingen zijn geanonimiseerd om de anonimiteit van de betrokkenen te waarborgen.